next -index- prev

ISDN versus DSVD en ADSL

Een kwestie van lijntje delen?

In de begindagen van de datacommunicatie waren gebruikers al blij als er een korte tekst over de telefoonlijn verzonden kon worden. Tegenwoordig is het voor een belangrijk deel multimedia wat de klok slaat. Bestaande telefoonlijnen worden al snel te krap voor de enorme datastromen bij graphics, real-time video en audio. En dan komt de keuze: investeren in ISDN of via line sharing en datacompressie het bestaande telefoonnet optimaal benutten?

Integrated Services Digital Network (ISDN) werd tijdens de introductie in 1988 hooguit lauwtjes ontvangen. Slechts weinig gebruikers zagen voordeel in een datatransfer-rate van 64 Kilobits per seconde. Het doorsnee (fax)modem was voor tekst immers snel genoeg. En bedrijven die meer capaciteit ambieerden beschikten vaak al over een eigen snelle datalijn, de dedicated lease-lijn. Waarom kosten maken voor de aanleg naar bedrijfspanden en woonhuizen als die extra transportcapaciteit toch niet benut wordt?
Een ander punt vormde het feit dat ISDN aanvankelijk een puur Europese aangelegenheid leek te worden. Met name de Duitsers en Fransen vervulden een voortrekkersrol. In de VS zagen de zakelijke gebruikers en aanbieders van telecommunicatiediensten tot voor kort weinig in ISDN.
Halverwege 1995 viel, in het kielzog van de multimedia- en Internet-hausse, ineens een snel groeiende belangstelling te bespeuren. De lokale telecom-aanbieders speelden daar al snel met voordelige aanbiedingen op in. Zij worden op de voet gevolgd door fabrikanten die voor enkele honderden guldens een ISDN-insteekkaartje leveren.

Thuismarkt
De Nederlandse en Duitse PTT achten momenteel de thuismarkt rijp voor ISDN. De aanbiedingen vliegen je althans om de oren. Telecommuters, Internetters en multimediafans worden gelokt met introductiekits, -cursussen en aantrekkelijk geprijsde insteekkaarten. Wat er vaak niet bij wordt vermeld is dat de maandelijkse lasten toch lekker aantikken. En dat onder het nieuwe BTW-tarief.
Niettemin kunnen thuiswerkers baat ondervinden van een snelle ISDN-aansluiting. Tijd en veelzijdigheid aan te verzenden/ontvangen multimedia datamateriaal zijn geld. Hetzelfde geldt voor de Internetter die nu eens echt met real-audio en video aan de slag wil. En in de nabije toekomst komt mogelijk ook video on demand (VOD) in het pakket.
De doorsnee thuisgebruiker kan voorlopig beter alleen kennis nemen van de mogelijkheden van snelle datalinks. Een 28.8 Kbps modem is goedkoper en doorgaans snel genoeg. Ook zijn er nog andere mogelijkheden. Asynchronous Transfer mode (ATM) staat nog in de kinderschoenen. Maar modems die met behulp van switch- en compressietechnieken de ISDN-specificaties over een gewone telefoonlijn (dus geen ISDN-aansluiting nodig) benaderen kosten slechts enkele honderden guldens meer dan een conventioneel 28.8 Kbps-model. Straks meer over deze DSVD- en ADSL-modems.

Wat is ISDN?
Voor de meeste leken is ISDN een of ander professioneel systeem voor datacommunicatie. Inderdaad bestaat de ISDN-norm uit een set digitale transmissieprotocollen. Een door het Consultative Committee for International Telephone and Telegraph (CCITT) erkende standaard die momenteel bijna door alle communicatie dragers ondersteund wordt.
Vanuit een lokale telefoonaansluiting (de zogenaamde central office) biedt ISDN een wereldwijde digitale verbinding. De drager is met een transfer-rate van 64 of 128 Kbps geschikt voor simultaan transport van spraak, tekst, graphics, foto, video en real-audio. U kunt bijvoorbeeld gelijktijdig telefoneren en faxen of tijdens het telefoongesprek een foto verzenden.
Een ISDN-lijn kan maximaal 8 afzonderlijke devices en 64 gescheiden telefoonnummers ondersteunen.
Zoals reeds eerder vermeld werd bieden ook zogenaamde dedicated lease lijnen een datatransfer-rate van 64-128 Kbps. Dit type lijnverbindingen kent echter een aantal bezwaren:

ISDN lijkt veel meer op een standaard telefoonverbinding. I.p.v. point-to-point is er sprake van een dial-up connectivity.

Hardware
Een ISDN-set voor het thuiskantoor bestaat uit computer, Terminal Adapter (TA) of ISDN-adapterkaart en een speciale digitale telefoonlijn. De computer is gewoon uw oude vertrouwde SOHO-machine. Daarop wordt een externe (via de seriële RS-232 poort) TA of interne ISDN-insteekkaart aangesloten. De TA is t.g.v. de beperkingen van de seriële poort doorgaans trager dan de insteekkaarten. Deze ISDN-kaarten gedragen zich als Network Interface Cards (NICs).
In geval van een ISDN-netwerk krijgt u tevens te maken met bridges en routers. Een ISDN-bridge koppelt een of meer computers aan een corporate LAN via een ISDN-telefoonlijn. Het LAN aan de andere kant van de ISDN-lijn functioneert als een uitbreiding of onderdeel van het via de bridge bellende LAN. Een bridge beschikt over de optie tot datacompressie. Er is vooralsnog geen mogelijkheid voor spraakverkeer over een ISDN-bridge.
De routers brengen de datapakketjes van het LAN in een ISDN-frame voor point-to-point communications. Ook ISDN-netwerken brengen de bekende problemen zoals het handhaven van de veiligheid, complexiteit, moeilijk te beheren en stevige kosten met zich mee. Voor ISDN-gebruik is een nieuwe digitale telefoonaansluiting nodig. Momenteel circa fl. 680,- (excl. BTW) per woonhuis. Een ISDN Internet-kit kostte onlangs nog fl. 799,-. Via een Network Termination Unit kan een two-wired twisted pairs telefoonlijn op een ISDN-netwerk worden aangesloten.

ISDN-software
Het emuleren van de COM-poort was tot voor kort populair omdat bestaande communicatiesoftware gebruikt kon worden. De trend bij ISDN-software gaat momenteel meer uit naar remote node technologie en -protocollen.

Soorten en werking
Een zogenaamde ISDN2-verbinding of 2B+D-aansluiting bestaat uit twee B-kanalen voor datacommunicatie en een signaleringskanaal D. Elk B-kanaal heeft een snelheid van 64 Kilobits per seconde. Beide B-kanalen gezamenlijk transporteren 128 Kbps per seconde. Het D-kanaal dat de verbinding in stand houdt heeft aan 16Kbps voldoende. Een vierdraads kabel, de S-bus, voorziet bij ISDN2 in het aansluiten van maximaal 8 ISDN-apparaten. Desgewenst kunnen ook analoge devices via een adapter op de S-bus worden aangesloten. ISDN30- of de 30B+D-aansluiting is speciaal ontworpen voor bedrijfstelecommunicatiecentrales (PABX). Het maken van een ISDN-verbinding verloopt als volgt:

  • een ISDN-gebruiker kiest het nr. van een andere ISDN-gebruiker;
  • de ISDN-centrale controleert via het D-kanaal of het gevraagde ISDN-nummer vrij is;
  • is het ISDN-nummer vrij dan wordt er via het D-kanaal een oproep verstuurd;
  • zodra het antwoord op deze oproep wordt ontvangen worden de communicatiekanalen B met elkaar verbonden.

    Ontwikkelingen bij ISDN
    De in 1988 gestandaardiseerde Europese ISDN-norm had in 1995 een bereik van 90% in de hoger geïndustrialiseerde EEG-landen. Ook in de VS, Azië, Japan en andere landen rond de Atlantische oceaan werd vorig jaar al een bereik van 75% gehaald. In ontwikkeling zijn nog breedband ISDN (B-ISDN) en Multirate ISDN. B-ISDN biedt 150 Mbps via een optisch vezelnetwerk. Heel geschikt voor VOD en videoconferencing in High Defenition TV (HDTV). Multirate ISDN (of fractional DS-1) biedt flexibele 'belkanalen' die in stappen van 64 Kbps een maximale transmissiesnelheid van 1,535 Mbps kunnen halen.
    ATM vormt, ondanks de hoge kosten, toch een aantrekkelijke techniek voor integratie in B-ISDN. Met de data verpakt in 53B-pakketjes zijn transfersnelheden van 34 Mbps tot vele GigaBytes per seconde mogelijk. Het CCITT heeft inmiddels geopteerd voor ATM als toekomstige B-ISDN standaard. De eerste implementatiestappen voor telefoonnetwerken zullen waarschijnlijk in 1996 genomen worden. Een geheel ander punt is welke alternatieve en vaak goedkopere mogelijkheden een plaats naast ISDN-verbindingen weten te verwerven. Met behulp van de oude vertrouwde koperen telefoonaders zijn nog een aantal versnellende trucs zoals DSVD en ADSL mogelijk. Zij zijn goedkoper en bieden in een aantal gevalleen ook een voldoende datatransfer-rate.

    DSVD
    Digital Stimulation Voice and Data (DSVD) is een modemtechniek waarbij data en spraak tegelijkertijd over een gewone telefoonlijn verzonden kunnen worden. De belangrijkste voorwaarde en daarmee ook de voornaamste beperking is dat de gebruikers aan beide zijden van de telefoonlijn over een DSVD-modem dienen te beschikken.
    In de praktijk is DSVD gewoon een supplementair protocol op de bekende V.34-modem standaard. Het DSVD-protocol verzorgt digitale compressie/decompressie. Digital gecodeerd nemen de analoge data acht maal minder ruimte in zodat de transfer-rate navenant toeneemt. Bovendien is het modem in staat om spraak en data zo te mixen dat zij beiden tegelijkertijd verzonden kunnen worden. U kunt bijvoorbeeld on-line telefoneren en tegelijkertijd over dezelfde telefoonlijn een plaatje naar de ontvanger versturen. DSVD is met name geschikt voor groupwork (meerdere personen werken aan een project) en helpdesk-doel-einden. Met name de samenwerking tussen meerdere personen en veldwerkers zijn bij deze techniek gebaat.
    Ook is het mogelijk om bijvoorbeeld met een servicetechnicus te telefoneren en tegelijkertijd via dezelfde lijn diagnostische informatie en aanvullende files te ontvangen en verzenden. Een belangrijk voordeel is dat DSVD een pure transporttechniek is die in het modem, en dus buiten de PC, plaatsvindt. DSVD werkt daarom bij vrijwel elke applicatie.
    De kosten liggen op fl. 160,- tot fl. 350,- hoger voor een V.34-modem. Bekende modemfabrikanten zoals Boca, Creative Labs en U.S. Robotics bieden goede DSVD-modellen aan. Houdt er rekening mee dat de 28,8 Kbps van een V.34 modem over een minder goede of met spraakverkeer gevulde lijn niet gehaald wordt.
    DSVD vormt in beperkte mate een goedkope concurrent ten nadele van ISDN. Kunt u met de geringere transportcapaciteit uit de voeten dan wordt er op extra abonnements- en installatie-kosten of een tweede telefoonlijn bespaard. De voornaamste winst betreft het tweezijdig dataverkeer en niet de in de praktijk bereikte datatransfer-rate. Voor echt zwaar multimediawerk en videoconferencing of VOD is DSVD niet geschikt.

    ADSL
    Asymmetric Digital Subscriber Line (ADSL) werkt even-eens over een gewone telefoonlijn en is zowel geschikt voor het thuiskantoor als mobiele veldwerkers. Bij deze techniek is er sprake van:

  • een hoge bandbreedte voor datacommunicatie in n richting,
  • een lagere bandbreedte in de andere richting, beiden over dezelfde analoge telefoonlijn.
    De oorsprong van ADSL ligt in de wens om VOD te bieden over bestaande telefoonnetwerken. Dit om de afnemers en kabelexploitanten niet op hoge installatiekosten te jagen. Het kabelstation zendt hoogwaardige real-time video-informatie naar de cliënten. De klant kan interactief communiceren met de aanbieder. Tussen de zender en ontvanger dient aan beide zijden van de telefoonlijn een speciale CODEC geplaatst te worden. Dit interface, de ADSL transceiver genoemd, verzorgt de digitale compressie en decompressie.
    Thuis kunt u aan de ADSL transceiver een PC, telefoontoestel en via een Set-top box ook een TV-set koppelen. In de centrale van het kabelstation vindt splitsing plaats in signalen van/naar de videobron en signalen voor het publieke oude of nieuwe ISDN-telefoonnetwerk. De bereikte datatransfer-rates zijn relatief hoog: 6 Mbps voor video naar de ontvanger en 64 Kbps naar de zender (kabelstation) of het telefoonnetwerk. Met behulp van MPEG2 kan de kabelabonnee uit een groot aantal TV-kanalen kiezen en zelfs VOD ontvangen.
    De belangrijkste toepassingen van ADSL liggen bij gebruik voor kabel-TV doeleinden en Internet-toepassingen. Het gaat meer om een Set-top- dan een modemtechnologie. Voor de genoemde toepassingen heeft ADSL een aanmerkelijk gunstiger kostenplaatje dan ISDN. Aantrekkelijk voor met name low-cost VOD en Internet. Wel moet om de 4.000 meter een lokaal steunpunt aanwezig zijn om signaalverlies bij video te voorkomen.
    Aanbieders kunnen de Set-tops verhuren en zijn daarmee snel uit de aansluitkosten. Ook voor het thuiskantoor en telecommuting biedt ADSL interessante mogelijkheden. Met name voor het aanbieden van diensten als teleshopping, allerlei vormen van service en zakelijke Internet-toepassingen. Deze techniek is minder geschikt voor videoconferencing.

    SDSL
    Om aan de vraag naar videoconferencing te voldoen werd, voortbordurend op ADSL, gezocht naar een snelle videoverbinding in beide richtingen. Symetric Subscriber Line (SDSL) biedt breedband videocommunicatie in beide richtingen over een gewone telefoonlijn. In de praktijk zullen datatransferrates tussen de 160 Kbps en 2,048 Mbps liggen. De bruikbare transfer-rate neemt af met de kabellengte. SDSL is een nog jonge techniek. Er zijn perspectieven voor goedkope lijnen voor videoconferencing en aanvulling op ISDN in gebieden waar de ISDN-infrastructuur nog ontbreekt. ISDN is niet puur noodzakelijk voor een snelle datatransmissie van en naar het thuiskantoor. Het voordeel van tweezijdige datacommunicatie kan ook goedkoper op een andere wijze (DSVD en ADSL) worden opgelost. Wie echter het maximum aan multimediacapaciteit ambieert komt automatisch op ISDN uit. En met de dalende prijzen wordt de ISDN-standaard ook voor thuisgebruik steeds aantrekkelijker.

    U.S.